GAM - GIỌNG
Gam là hệ thống gồm 7 bậc âm tự nhiên được sắp xếp liền bậc trong một quãng 8 (từ chủ âm đến chủ âm)
I – II – III – IV – V – VI – VII – (I)
1.Gam trưởng, giọng trưởng
a)Gam trưởng:
Gam trưởng là hệ thống gồm 7 bậc âm tự nhiên được sắp xếp liền bậc, hình thành dựa trên công thức cung và nửa cung như sau:

Ví dụ gam Đô trưởng:

Âm ổn định nhất trong gam gọi là âm chủ (bậc I)
Trong gam Đô trưởng, âm chủ là Đô
b)Giọng trưởng:
Các bậc âm trong gam trưởng dùng để xây dựng giai điệu một bài hát, một bản nhạc thì được gọi là giọng trưởng kèm theo tên âm chủ.
Ví dụ bài Thật là hay của Hoàng Lân, được xây dựng trên công thức gam trưởng, gồm các âm: Đô, Rê, Mi, Pha, Son, La, Si.

2.Gam thứ, giọng thứ
a)Gam thứ:
Là hệ thống gồm 7 bậc âm được sắp xếp liền bậc, hình thành trên công thức cung và nửa cung như sau:

Ví dụ: Gam La thứ:

Đoạn bài hát sau được viết ở gam La thứ:

Trong trường hợp này, sử dụng từ Gam hay Giọng đều được!
b)Giọng Thứ
Các bậc trong gam thứ được sử dụng để xây dựng giai điệu một bài hát hay một bản nhạc, người ta gọi đó là giọng thứ kèm theo tên âm chủ.
Ví dụ: Bài Đường Chúng ta đi (nhạc phim Trung Quốc)

GIỌNG HÒA THANH, GIỌNG GIAI ĐIỆU
1.Giọng trưởng hòa thanh là giọng trưởng có âm bậc VI hạ thấp xuống nửa cung so với giọng trưởng tự nhiên.
Vi dụ: Giọng Đô trưởng hòa thanh

2.Giọng thứ hòa thanh là giọng thứ có âm bậc VII tăng lên nửa cung so với giọng thứ tự nhiên.
Ví dụ: Giọng La thứ hòa thanh

3.Giọng trưởng giai điệu là giọng trưởng khi giai điệu đi xuống bậc VI và bậc VII bị giáng xuông nửa cung so với giọng trưởng tự nhiên. Khi giai điệu đi lên các bậc này trở lại bình thường như trong hình thức tự nhiên.
Ví dụ: Giọng Son trưởng giai điệu

4.Giọng thứ giai điệu là giọng thứ khi giai điệu đi lên có âm bậc VI và bậc VII tăng lên nửa cung so với giọng thứ tự nhiên. Khi giai điệu đi xuống, các bậc này trở lại bình thường như trong hình thức tự nhiên.
Ví dụ: Giọng La thứ giai điệu


kính mong mọi người hương dẫn giải thích dùm vì mình chưa nghĩ ra được!
Ý bạn hỏi là bản nhạc không có dấu "hóa" [ tức C hoặc Am], mà bạn đổi ton B???
Đổi như vậy là đổi ton "thứ dữ", còn gọi là hòa âm nghịch...Ton B vẫn là ton B, tức B + D thăng + F thăng...Chẳng có gì sai khác cả,.
Trên nguyên tắc, người ta có thể đổi bất cứ ton gì [ ton tầm bậy cũng được, nhạc mà...]. nhưng người nghe có chấp nhận hay không là chuyện khác. Vì vậy mới có môn học hòa âm...
Bây giờ, bạn bấm 3 nốt Si, Re, Fa cũng vẫn là ton có tên Si, nhưng không phải là ton Si trưởng [B], mà là ton "Si thứ quãng năm giảm"...
Bạn kiếm các bài ton C, rồi thu thập xem coi...người ta đổi những ton gỉ...Rồi sau nầy sẽ bắt chước theo.
Quãng là "đếm" xem có bao nhiêu "tên" nốt . Tất nhiên , ta phải có 1 tên "chánh".
Lấy ví dụ , bản nhạc đó là ton La thứ Am . Vậy ta có tên "chánh" là La (A) .
Hai nốt La "giống" nhau , tức đàn có 1 chỗ , ...thì gọi hai nốt đó ...cách nhau một quãng 1 . Nhưng nếu 2 nốt La và Lá ( A1 và A2 ) ...thì hai nốt nầy ...cách nhau một quãng 8 ( còn gọi là 1 ốc-tau) .
Xòe bàn tay 5 ngón ra và bắt đầu từ ngón cái ...gọi là tên nốt La , đếm 1 , rồi tiếp ...đếm Si ( ngón trỏ) , đếm Đô ( ngón giữa) v.v...cho tới nốt Lá ,,,sẽ là 8 tên nốt . Vậy , hai nốt La và Lá ...cách nhau 1 quãng 8 .
Như vậy , khi nói quãng 3 ...thì ta phải hiểu là "có" 3 tên nốt ...nếu đếm từ nốt bắt đấu đến ....nốt sau .
-- Ta có nốt La là chánh ( chủ âm ) . Đó là Q.1 .
-- Tìm nốt Q.3 ? Ta xòe bàn tay đếm 3 tên nốt , tức La , Si , Đô. Vậy nốt Đô là nốt Q.3 .
-- Tìm nốt Q.5 ? Ta xòe bàn tay mà đếm 5 tên nốt , tức La Si Đô Re Mi . Vậy nốt Mi là nốt Q.5 .
Đoạn trích:
Quãng tăng là ...ngay "tên" nốt đó ....được "đẩy" lên 1 ngăn ( 1 phím đàn) .
Ví dụ , nốt Q.5 tăng ...của nốt La chánh ...sẽ là nốt Mi "tăng" . Mi tăng tương đương nốt Fa , nhưng ta "phải" gọi là Mi "tăng" , chứ không được gọi là Fa ( mặc dù vẫn đàn có 1 chỗ đó ) . Vì sao ? Vì nếu gọi là Fa ...thì sẽ là Q.6 .